Zmiana nazwiska dziecka po rozwodzie nie następuje automatycznie wraz z rozwiązaniem małżeństwa rodziców.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa rodzinnego, nazwisko dziecka pozostaje takie samo,
chyba że rodzice – a w określonych sytuacjach także sąd – postanowią inaczej.
Poniżej wyjaśniam, jak wygląda zmiana nazwiska dziecka po rozwodzie oraz jakie warunki trzeba spełnić.
Nazwisko dziecka po rozwodzie rodziców
Rozwód rodziców nie powoduje sam z siebie zmiany nazwiska małoletniego. Nazwisko dziecka po rozwodzie pozostaje takie, jakie zostało nadane przy urodzeniu, chyba że zostanie przeprowadzona odrębna procedura jego zmiany.Zgodnie z art. 88 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, rodzice jeszcze przed zawarciem małżeństwa składają oświadczenie dotyczące nazwisk wspólnych dzieci. Mogą oni zdecydować, że dziecko będzie nosiło nazwisko ojca, matki lub nazwisko dwuczłonowe.Nazwisko dziecka w związku nieformalnym
W przypadku dzieci urodzonych poza małżeństwem, rodzice składają stosowne oświadczenia przy uznaniu ojcostwa. Jeżeli ojcostwo zostanie uznane, rodzice wspólnie decydują, czy dziecko będzie nosiło nazwisko matki, ojca czy nazwisko dwuczłonowe.Jeżeli brak jest zgodnych oświadczeń, dziecko otrzymuje nazwisko składające się z nazwiska matki i ojca.Jak zmienić nazwisko dziecka po rozwodzie?
Aby możliwa była zmiana nazwiska dziecka po rozwodzie, co do zasady konieczna jest zgoda obojga rodziców. Dodatkowo, jeżeli dziecko ukończyło 13 lat, wymagana jest również jego osobista zgoda.Zgoda jednego z rodziców nie jest wymagana, jeżeli drugi rodzic został pozbawiony władzy rodzicielskiej albo nie posiada pełnej zdolności do czynności prawnych.Brak zgody jednego z rodziców
Jeżeli uzyskanie zgody drugiego rodzica jest niemożliwe lub znacznie utrudnione, możliwe jest wystąpienie do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę nazwiska dziecka. Sąd każdorazowo bada, czy zmiana nazwiska leży w dobru dziecka.Forma wyrażenia zgody
Zgoda rodzica na zmianę nazwiska dziecka musi zostać wyrażona:- osobiście przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego,
- pisemnie – z podpisem notarialnie poświadczonym,
- za granicą – przed konsulem Rzeczypospolitej Polskiej.
Nazwisko dziecka urodzonego po rozwodzie
Dziecko urodzone w ciągu 300 dni od rozwodu
Jeżeli dziecko urodzi się w ciągu 300 dni od uprawomocnienia wyroku rozwodowego, zastosowanie ma domniemanie ojcostwa. Oznacza to, że dziecko otrzymuje nazwisko byłego męża matki, niezależnie od biologicznego pochodzenia.Aby nadać dziecku nazwisko biologicznego ojca, konieczne jest wniesienie do sądu powództwa o zaprzeczenie ojcostwa. Dopiero po prawomocnym wyroku możliwa jest zmiana nazwiska w urzędzie stanu cywilnego.Dziecko urodzone po upływie 300 dni od rozwodu
Jeżeli dziecko urodzi się po upływie 300 dni od prawomocnego rozwodu, nazwisko nadawane jest już w zwykłym trybie. W takim przypadku matka i biologiczny ojciec składają odpowiednie oświadczenia dotyczące nazwiska dziecka.Zmiana nazwiska dziecka w trybie administracyjnym
W wyjątkowych sytuacjach możliwa jest również administracyjna zmiana nazwiska dziecka po rozwodzie, na podstawie przepisów ustawy o zmianie imienia i nazwiska. Dotyczy to m.in. przypadków, gdy:- nazwisko jest ośmieszające lub uwłaczające godności,
- dziecko faktycznie posługuje się innym nazwiskiem,
- nazwisko zostało wcześniej bezprawnie zmienione,
- następuje dostosowanie nazwiska do obywatelstwa innego państwa.